Trước khi học cách chơi, con cần biết tên các quân cờ vua và cách xếp bàn cờ vua cho đúng. Bài viết này giới thiệu 6 loại quân, giá trị của từng quân và quy tắc đặt bàn đơn giản để bé không bao giờ xếp sai.
Bàn cờ vua nhìn thế nào?
Bàn cờ vua là hình vuông gồm 64 ô (8 hàng × 8 cột), xen kẽ ô sáng và ô tối. Quy tắc đặt bàn đầu tiên và quan trọng nhất: "trắng bên phải" — ô vuông ở góc phải gần mỗi người chơi luôn là ô sáng. Nếu góc phải là ô tối, bạn đã xoay bàn sai.
6 quân cờ vua và cách đi
Mỗi bên có 16 quân thuộc 6 loại. Đây là tên và cách đi tóm tắt:
| Quân | Ký hiệu | Cách đi | Giá trị |
|---|---|---|---|
| Vua | ♔ | 1 ô mọi hướng | Vô giá |
| Hậu | ♕ | Ngang, dọc, chéo | 9 điểm |
| Xe | ♖ | Ngang và dọc | 5 điểm |
| Tượng | ♗ | Chéo (một màu ô) | 3 điểm |
| Mã | ♘ | Hình chữ L, nhảy qua quân | 3 điểm |
| Tốt | ♙ | Thẳng 1 ô, ăn chéo | 1 điểm |
Giá trị quân giúp con quyết định có nên đổi quân hay không: ví dụ đổi một Mã (3) lấy một Xe (5) là có lợi. Vua không có điểm vì mất Vua là thua — Vua là "vô giá".
Cách xếp bàn cờ vua từng bước
- Đặt bàn sao cho ô sáng nằm ở góc phải mỗi người ("trắng bên phải").
- Xếp 8 Tốt thành một hàng ở hàng thứ hai của mỗi bên.
- Bốn góc đặt 4 Xe.
- Cạnh Xe là Mã, rồi đến Tượng.
- Hai ô giữa còn lại đặt Hậu và Vua — Hậu đứng đúng màu của mình (Hậu trắng ô sáng, Hậu đen ô tối), Vua đứng ô còn lại.
Mẹo nhớ cho bé: "Cô Hậu luôn mặc váy đúng màu" — Hậu trắng ở ô trắng, Hậu đen ở ô đen.
Lỗi xếp bàn thường gặp
- Xoay bàn sai khiến góc phải thành ô tối.
- Đặt nhầm vị trí Hậu và Vua (Hậu không đứng đúng màu).
- Lẫn lộn Mã và Tượng — Mã luôn nằm sát Xe ở góc.
Cho con học cờ vua từ nền tảng vững
Khi con đã thuộc tên quân và xếp bàn thành thạo, bước tiếp theo là học cách đi quân và luật chơi (xem bài Cách chơi cờ vua cho người mới và Luật cờ vua cơ bản của Athena). Ở lớp Nhập môn của CLB Cờ Vua Athena, các bé 4,5–7 tuổi học những điều này qua trò chơi nên nhớ rất nhanh. Đăng ký buổi học thử miễn phí để con bắt đầu nhé.
Nhà sáng lập kiêm Giám đốc chuyên môn CLB Cờ Vua Athena, định hướng giáo trình và phương pháp đào tạo cờ vua cho trẻ em. Xem hồ sơ & chứng chỉ →
Câu hỏi thường gặp
Cờ vua có bao nhiêu quân và gồm những quân gì?
Mỗi bên có 16 quân: 1 Vua, 1 Hậu, 2 Xe, 2 Tượng, 2 Mã và 8 Tốt — tổng cộng 32 quân cho cả hai bên.
Cách xếp bàn cờ vua đúng là như thế nào?
Đặt bàn sao cho ô sáng ở góc phải mỗi người; Tốt ở hàng hai; góc là Xe, rồi Mã, Tượng; giữa là Hậu (đúng màu) và Vua.
Hậu đứng ở ô màu gì?
Hậu luôn đứng đúng màu của mình: Hậu trắng ở ô sáng, Hậu đen ở ô tối. Vua đứng ô còn lại bên cạnh.
Quân cờ vua nào mạnh nhất?
Hậu là quân mạnh nhất (9 điểm) vì đi được cả ngang, dọc và chéo. Vua quan trọng nhất nhưng di chuyển chậm.
Bên nào đi trước trong cờ vua?
Bên cầm quân Trắng luôn đi nước đầu tiên.
Cho con học thử cờ vua miễn phí
CLB Cờ Vua Athena — 4 cơ sở tại Đà Nẵng, HLV chuẩn FIDE. Đăng ký một buổi học thử để bé trải nghiệm.
Đăng ký học thử →
